16 listopada 2006 roku na japońskim rynku zadebiutowała Castlevania: Portrait of Ruin – druga odsłona legendarnej serii Konami przygotowana z myślą o Nintendo DS. Po bardzo dobrze przyjętym Dawn of Sorrow twórcy stanęli przed trudnym zadaniem: jak rozwinąć sprawdzoną formułę metroidvanii, nie ograniczając się do powtórzenia pomysłów z poprzedniej części? Odpowiedzią okazały się dwie grywalne postacie, magiczne portrety prowadzące do odrębnych lokacji i zupełnie inna konstrukcja zamku Draculi.
Japońska premiera odbyła się dokładnie 20 lat temu. Gracze z Ameryki Północnej otrzymali grę 5 grudnia 2006 roku, natomiast europejskie wydanie pojawiło się dopiero 9 marca 2007 roku. W Japonii produkcja nosiła tytuł Akumajō Dracula: Gallery of Labyrinth. Co ciekawe, jej debiut przypadł na 20-lecie całej serii Castlevania.
Na łamach GSB wracaliśmy już do innego etapu historii marki, opisując Castlevania Chronicles i jej drogę z Sharp X68000 na PlayStation. Portrait of Ruin pokazuje, jak odmiennie Konami rozwijało serię kilka lat później.
Castlevania na DS-ie po sukcesie Dawn of Sorrow
Nintendo DS okazało się dla Konami bardzo dobrym miejscem do rozwijania dwuwymiarowej odsłony Castlevanii. Wydane rok wcześniej Dawn of Sorrow udowodniło, że klasyczna formuła eksploracyjnej gry akcji nadal ma ogromny potencjał. Produkcja korzystała z rozwiązań znanych z Aria of Sorrow i Symphony of the Night, rozwijając je o system zbierania dusz przeciwników oraz wykorzystanie dwóch ekranów konsoli.
Portrait of Ruin nie próbowało jednak być prostą kontynuacją poprzedniej gry. Zamiast ponownie oddać graczom kontrolę nad Somą Cruzem, twórcy przygotowali zupełnie nową historię i duet bohaterów. Zmieniono również sposób projektowania świata. Zamek Draculi nadal pozostawał centrum wydarzeń, ale tym razem nie był jedynym miejscem, które można było odwiedzać.
Warto pamiętać, że produkcja powstała w ramach zespołu odpowiedzialnego za Dawn of Sorrow. Konami zachowało więc sprawdzony fundament rozgrywki, jednocześnie szukając nowych sposobów na jego rozwinięcie.
Jonathan Morris i Charlotte Aulin – dwóch bohaterów, dwa style walki
Najbardziej charakterystyczną nowością Portrait of Ruin jest system Partnera. Po raz pierwszy w głównej kampanii tej odsłony serii możemy swobodnie przełączać się pomiędzy dwoma bohaterami, a także przywoływać drugą postać, aby walczyła u naszego boku.
Jonathan Morris jest potomkiem rodu łowców wampirów i posługuje się legendarnym biczem Vampire Killer. Jego styl walki opiera się przede wszystkim na bezpośrednich atakach, broni białej oraz klasycznych dodatkowych rodzajach uzbrojenia znanych z Castlevanii.
Charlotte Aulin reprezentuje zupełnie inne podejście do starć. Jest młodą czarodziejką, która wykorzystuje szeroki zestaw zaklęć ofensywnych i wspierających. Jej magia pozwala atakować przeciwników z dystansu, leczyć bohaterów i radzić sobie z niektórymi przeszkodami, których Jonathan nie potrafi pokonać samodzielnie.
Obie postacie można przełączać w dowolnym momencie. Możliwe jest również przywołanie partnera, który pomaga w walce, aktywuje przełączniki, przesuwa przeszkody czy uczestniczy w specjalnych atakach łączących możliwości obojga bohaterów.
Nie był to całkowicie nowy pomysł w historii serii. Już Castlevania III: Dracula’s Curse pozwalała korzystać z umiejętności różnych postaci. W Portrait of Ruin rozwiązanie to zostało jednak znacznie rozbudowane i stało się jednym z głównych elementów konstrukcji rozgrywki.
W wywiadzie dla GamesRadar Koji Igarashi wyjaśniał, że zespół uznał dotychczasowy system Tactical Soul za wystarczająco rozwinięty i postanowił poszukać innego pomysłu na mechanikę. Wybór padł na dwóch bohaterów, których umiejętności miały się wzajemnie uzupełniać.
Magiczne portrety zamiast jednego zamku
Drugim ważnym elementem odróżniającym Portrait of Ruin od poprzednich odsłon jest konstrukcja świata.
Tradycyjnie w grach z serii Castlevania większość przygody rozgrywała się w ogromnym, wielopoziomowym zamku. Gracz stopniowo odkrywał kolejne pomieszczenia, korytarze i ukryte przejścia, zdobywając nowe umiejętności pozwalające wracać do wcześniej niedostępnych miejsc.
W Portrait of Ruin zamek Draculi pełni przede wszystkim funkcję centralnego punktu wyprawy. Rozmieszczone w nim magiczne obrazy otwierają przejścia do zupełnie innych lokacji. Każdy portret prowadzi do odrębnego świata, posiadającego własną stylistykę, zestaw przeciwników i walki z bossami.
Dzięki temu zamiast kolejnych wariacji na temat gotyckich korytarzy otrzymujemy między innymi pustynne obszary, egipskie piramidy czy surrealistyczne przestrzenie przypominające groteskowy lunapark. Wśród lokacji pojawia się również londyńskie metro.
To rozwiązanie miało bardzo konkretne uzasadnienie projektowe. Igarashi przyznawał, że twórcy chcieli odejść od zamkniętej przestrzeni zamku, która w kolejnych odsłonach zaczynała ograniczać różnorodność odwiedzanych miejsc. Portrety pozwoliły im wprowadzić do gry bardziej otwarte, zróżnicowane środowiska, nie rezygnując jednocześnie z charakterystycznej dla Castlevanii eksploracji.
W praktyce był to jeden z najciekawszych pomysłów całej produkcji. Zamek przestał być jedyną przestrzenią, którą musieliśmy wielokrotnie przemierzać, a poszczególne obrazy wprowadzały do przygody nowe kolory, architekturę i atmosferę.
Rok 1944 i historia innego wampira
Akcja Portrait of Ruin rozgrywa się w 1944 roku, w trakcie II wojny światowej. Konami wykorzystało historyczny kontekst globalnego konfliktu jako tło dla kolejnego powrotu zamku Draculi.
Według oficjalnego opisu gry strach, nienawiść i cierpienie towarzyszące wojnie doprowadzają do pojawienia się przeklętej siedziby wampira. Tym razem jednak za wydarzeniami nie stoi bezpośrednio sam Dracula.
Zamek przejął Brauner – tajemniczy wampir i malarz, który wykorzystuje magiczne obrazy do tworzenia przejść między rzeczywistością a własnymi, przeklętymi światami. Towarzyszą mu dwie wampirzyce, a jego plany wiążą się z wykorzystaniem mocy zamku.
Jonathan i Charlotte muszą zniszczyć kolejne portrety, odkryć prawdziwe zamiary przeciwnika i powstrzymać zagrożenie. Historia ma również powiązania z Castlevania: Bloodlines z 1994 roku. Jonathan należy do rodziny Morrisów, a jego ojciec John był jednym z bohaterów tamtej produkcji.
To interesujące połączenie, ponieważ Konami nie ograniczyło się do stworzenia kolejnej opowieści o Belmontach. Zamiast tego sięgnęło po mniej oczywisty fragment historii własnego uniwersum, rozbudowując go o nowe postacie i wydarzenia.
Co z Portrait of Ruin zostało po 20 latach?
Castlevania: Portrait of Ruin nie była produkcją, która wywróciła do góry nogami formułę metroidvanii. Nie była również najbardziej rewolucyjną odsłoną serii z okresu Nintendo DS. Jej największą zaletą pozostaje jednak umiejętne połączenie znanych rozwiązań z kilkoma pomysłami, które nadały przygodzie własną tożsamość.
System dwóch bohaterów okazał się interesujący, choć nie zawsze w pełni wykorzystany. W praktyce Jonathan często pozostaje podstawową postacią podczas walki, a Charlotte pełni przede wszystkim funkcję magicznego wsparcia. Zagadki wymagające ścisłej współpracy obojga bohaterów pojawiają się rzadziej, niż można byłoby oczekiwać po tak mocno wyeksponowanej mechanice.
Nie wszystkie lokacje prezentują również ten sam poziom. Obok bardzo pomysłowych i klimatycznych obszarów znajdziemy fragmenty bardziej zachowawcze, a część przeciwników powraca z wcześniejszych odsłon. Nie zmienia to jednak faktu, że różnorodność świata pozostaje jedną z najmocniejszych stron gry.
Na uwagę zasługuje również muzyka. Nad ścieżką dźwiękową pracowała przede wszystkim Michiru Yamane, której towarzyszył Yuzo Koshiro. Ich współpraca zaowocowała soundtrackiem łączącym charakterystyczne brzmienie serii z nowymi motywami dopasowanymi do zróżnicowanych lokacji.
Dzisiaj do Portrait of Ruin można wrócić bez konieczności posiadania oryginalnego Nintendo DS. 27 sierpnia 2024 roku Konami wydało Castlevania Dominus Collection, zawierającą trzy odsłony przygotowane pierwotnie na tę konsolę: Dawn of Sorrow, Portrait of Ruin i Order of Ecclesia. Kolekcja trafiła na Nintendo Switch, PlayStation 5, Xbox Series X|S oraz PC. Dodano między innymi funkcje szybkiego zapisu i cofania rozgrywki.
Po dwóch dekadach Portrait of Ruin pozostaje interesującym przykładem tego, jak można rozwijać sprawdzoną formułę bez konieczności całkowitego odcinania się od jej korzeni. Dwie grywalne postacie i portrety otwierające drogę do odrębnych światów nie zmieniły historii gatunku, ale pozwoliły stworzyć odsłonę Castlevanii, która do dzisiaj ma własny charakter.
I właśnie dlatego warto o niej pamiętać.

Castlevania: Portrait of Ruin — Zrzut ekranu (źródło: IGDB).

Castlevania: Portrait of Ruin — Zrzut ekranu (źródło: IGDB).

Castlevania: Portrait of Ruin — Zrzut ekranu (źródło: IGDB).

Castlevania: Portrait of Ruin — Zrzut ekranu (źródło: IGDB).

Castlevania: Portrait of Ruin — Zrzut ekranu (źródło: IGDB).

Castlevania: Portrait of Ruin — Zrzut ekranu (źródło: IGDB).
