15 listopada 2001 roku, wraz z premierą pierwszego Xboxa w Ameryce Północnej, zadebiutowało „Halo: Combat Evolved”. Strzelanka studia Bungie szybko stała się najważniejszą grą nowej konsoli Microsoftu i jednym z tytułów, które na stałe zmieniły gatunek FPS. Dla mnie Halo miało jeszcze inne znaczenie – to właśnie dla tej gry kupiłem pierwszego Xboxa. I po 25 latach nadal uważam, że była to jedna z najlepszych growych decyzji, jakie podjąłem.
Halo miało być zupełnie inną grą
Historia Halo zaczęła się jeszcze przed powstaniem Xboxa. Bungie było wówczas studiem kojarzonym przede wszystkim z komputerami Apple, a na koncie miało między innymi serię Marathon oraz strategię Myth. W lipcu 1999 roku Halo zostało zaprezentowane podczas Macworld Expo, na konferencji prowadzonej przez Steve’a Jobsa.
Co ciekawe, ówczesna wersja gry była strzelanką TPP, z kamerą umieszczoną za plecami bohatera. Pokazywano rozległe tereny, pojazdy, efektowne starcia i oprawę, która robiła duże wrażenie jak na końcówkę lat 90. Początkowo Halo miało trafić na komputery Mac i PC.
W 2000 roku Microsoft przejął jednak Bungie, a projekt stał się jednym z najważniejszych elementów przygotowywanej premiery Xboxa. Zmieniono perspektywę na pierwszoosobową, przebudowano rozgrywkę i dostosowano sterowanie do pada.
Decyzja okazała się strzałem w dziesiątkę. Microsoft potrzebował gry, która przekona graczy do zakupu nowej konsoli. Halo spełniło to zadanie lepiej, niż ktokolwiek mógł oczekiwać.
FPS na konsoli? Halo pokazało, jak to robić
W 2001 roku strzelanki pierwszoosobowe nadal kojarzyły się przede wszystkim z komputerami PC. Doom, Quake, Half-Life czy Unreal Tournament udowodniły już, jak wiele można osiągnąć w tym gatunku. Na konsolach mieliśmy oczywiście GoldenEye 007 i Perfect Dark, ale granie w FPS-y na padzie wciąż budziło sporo zastrzeżeń.
Halo nie wynalazło strzelanek konsolowych, ale w ogromnym stopniu przyczyniło się do ich popularyzacji. Sterowanie za pomocą dwóch analogów było wygodne, celowanie działało znakomicie, a całość sprawiała wrażenie produkcji stworzonej od początku z myślą o konsoli.
Bungie postawiło też na kilka rozwiązań, które później stały się standardem gatunku. Master Chief mógł nosić tylko dwie bronie, dlatego wybór odpowiedniego uzbrojenia rzeczywiście miał znaczenie. Do tego dochodziły granaty, ataki wręcz i regenerująca się osłona energetyczna, pozwalająca przetrwać nawet bardzo intensywną wymianę ognia.
Najważniejsza pozostawała jednak sama walka. W Halo przeciwnicy nie byli wyłącznie ruchomymi celami. Elity potrafiły flankować i wycofywać się pod ostrzałem, Grunty często wpadały w panikę po śmierci dowódcy, a Jackale wykorzystywały tarcze energetyczne. Poszczególne gatunki wymagały zupełnie innego podejścia.
Do dzisiaj uważam, że AI przeciwników z pierwszego Halo potrafi zawstydzić niejedną współczesną strzelankę. Nawet wielokrotnie przechodzone starcia potrafią przebiegać inaczej, właśnie dzięki zachowaniu wrogów i dużej swobodzie w wykorzystaniu dostępnego arsenału.
Pierwsza wyprawa na pierścień
Sama fabuła była stosunkowo prosta. Master Chief, genetycznie zmodyfikowany superżołnierz programu Spartan-II, zostaje wybudzony na pokładzie okrętu Pillar of Autumn. Ludzkość prowadzi wyniszczającą wojnę z religijnym sojuszem obcych ras, znanym jako Covenant, a załoga statku trafia w pobliże tajemniczej instalacji przypominającej gigantyczny pierścień.
To właśnie tytułowe Halo.
Bungie znakomicie połączyło filmową opowieść science fiction z dużymi, otwartymi jak na tamte czasy lokacjami. Do dzisiaj pamiętam pierwsze wyjście na powierzchnię pierścienia, ogromne przestrzenie i konstrukcję Halo widoczną wysoko nad horyzontem. Takich widoków wcześniej w grach nie było wiele.
Świetnym przykładem projektu poziomów jest „The Silent Cartographer”. Desant na plażę, walka z Covenantami, eksploracja wyspy i przemieszczanie się Warthogiem pokazują niemal wszystkie najmocniejsze strony oryginalnej gry.
A właśnie Warthog był jedną z największych atrakcji. Pojazdy nie służyły tutaj wyłącznie jako krótkie przerywniki między misjami. Stanowiły naturalny element rozgrywki, podobnie jak czołgi Scorpion czy obce maszyny latające.
Całość dopełniała muzyka Martina O’Donnella i Michaela Salvatoriego. Charakterystyczne chóry z głównego motywu Halo należą dla mnie do najbardziej rozpoznawalnych tematów muzycznych w historii gier. Wystarczy kilka sekund, żeby od razu wiedzieć, z jaką serią mamy do czynienia.
Nie oznacza to jednak, że oryginał był pozbawiony wad. W drugiej połowie kampanii pojawiało się sporo powtarzalnych korytarzy, a niektóre starcia przeciągały się zdecydowanie za długo. Szczególnie dawało się to odczuć w etapach z Flood. Ta część kampanii potrafiła mnie zmęczyć już 25 lat temu.
Gra, która zbudowała markę Xbox
Sukces Halo miał ogromne znaczenie dla Microsoftu. Pierwszy Xbox wchodził na rynek zdominowany przez PlayStation 2, a Nintendo przygotowywało GameCube’a. Nowa konsola potrzebowała nie tylko mocnego sprzętu, ale przede wszystkim gier, których nie dało się znaleźć u konkurencji.
Halo stało się właśnie takim tytułem.
Ogromną popularnością cieszył się również multiplayer. W oryginalnej wersji można było grać na podzielonym ekranie, przechodzić kampanię w kooperacji albo łączyć kilka konsol w sieci lokalnej. Rozgrywka sieciowa przez Xbox Live stała się jednym z najważniejszych elementów dopiero późniejszego Halo 2.
Pierwsza część zapoczątkowała jednak wszystko: popularność Master Chiefa, rozwój ogromnego uniwersum science fiction i serię, która przez kolejne lata była jedną z najważniejszych marek Microsoftu.
W 2011 roku otrzymaliśmy „Halo: Combat Evolved Anniversary”, czyli odświeżoną wersję przygotowaną na dziesięciolecie serii. Zachowano podstawową rozgrywkę oryginału, dodając nową oprawę graficzną oraz możliwość natychmiastowego przełączania się pomiędzy starą i nową grafiką.
Z kolei w 2026 roku Halo powróciło jako „Halo: Campaign Evolved”, pełnoprawny remake przygotowany na Unreal Engine 5, z przebudowaną oprawą i dodatkowymi elementami rozgrywki.
Sam ukończyłem pierwsze Halo przynajmniej sześć albo siedem razy, licząc oryginalną wersję, Anniversary i najnowszy remake. I chociaż za każdym razem otrzymywałem trochę inne doświadczenie, fundament tej gry pozostał niezmienny.
Wciąż znakomicie się strzela, walki z Covenantami nadal dają ogromną satysfakcję, a kampania potrafi wciągnąć pomimo swojego wieku.
Dzisiaj, kiedy świętujemy 25-lecie Halo i pierwszego Xboxa, trudno mi oddzielić historię tej konsoli od historii Master Chiefa. Bez Halo debiut Microsoftu na rynku konsol mógłby wyglądać zupełnie inaczej.
A dla mnie? To nadal jedna z najważniejszych gier, w jakie kiedykolwiek grałem. I wystarczający powód, żeby co jakiś czas ponownie wylądować na pierścieniu.







