Logo Gry Starego Boomera
RECENZJAXbox Classic

Tomb Raider: Legend na Xboxie – kiedy Lara Croft odzyskała równowagę

W 2006 roku Lara Croft nie potrzebowała kolejnego egzotycznego artefaktu tak bardzo, jak potrzebowała nowego pomysłu na samą siebie. Po latach powielania sprawdzonej formuły i rozczarowującym The Angel of Darkness seria znalazła się w miejscu, w którym rozpoznawalność bohaterki przestała wystarczać. Tomb Raider: Legend miał udowodnić, że poszukiwanie starożytnych tajemnic nadal potrafi angażować. Dwie dekady…

W 2006 roku Lara Croft nie potrzebowała kolejnego egzotycznego artefaktu tak bardzo, jak potrzebowała nowego pomysłu na samą siebie. Po latach powielania sprawdzonej formuły i rozczarowującym The Angel of Darkness seria znalazła się w miejscu, w którym rozpoznawalność bohaterki przestała wystarczać. Tomb Raider: Legend miał udowodnić, że poszukiwanie starożytnych tajemnic nadal potrafi angażować. Dwie dekady później, w wersji na pierwszego Xboxa, widać zarówno trafność tej decyzji, jak i cenę, którą zapłacono za większą przystępność.

Egzemplarz z kolekcji

Nowi twórcy, znajoma poszukiwaczka przygód

Pierwszy Tomb Raider z 1996 roku, przygotowany przez Core Design, zbudował swoją tożsamość na niepewności każdego skoku, przestrzennych zagadkach i poczuciu osamotnienia. Kolejne odsłony rozwijały tę receptę, ale coraz trudniej było ukryć sztywność sterowania i zmęczenie koncepcji. Wydane w 2003 roku The Angel of Darkness miało otworzyć nowy rozdział, tymczasem uwypukliło problemy serii. Eidos Interactive powierzył więc następną część studiu Crystal Dynamics, znanemu między innymi z Legacy of Kain.

Do prac włączył się również Toby Gard, współtwórca pierwotnej postaci Lary. Twórcy szczególną uwagę poświęcili bohaterce, kamerze oraz sterowaniu. Zmiana okazała się głębsza niż sam lifting oprawy.

Legend zadebiutował w Europie 7 kwietnia 2006 roku, a w Ameryce Północnej cztery dni później. Na starcie trafił między innymi na PlayStation 2, PC i oryginalnego Xboxa; edycja na Xbox 360 pokazywała już wyraźnie bogatszą stronę wizualną. To istotne rozróżnienie. Recenzowana tutaj wersja korzysta z możliwości konsoli z 2001 roku, a nie z efektów, które kojarzą się z wydaniem na jej następcę.

Tajemnica rodzinna zamiast zwykłego polowania na skarb

Punktem wyjścia jest wspomnienie katastrofy samolotu w Himalajach i zaginięcia matki Lary. Dorosła bohaterka natrafia na trop przedmiotu łączonego z legendą o królu Arturze i mitycznym mieczu. Z czasem okazuje się, że poszczególne wątki splatają się z wydarzeniami z jej przeszłości, a także z losem Amandy, dawnej znajomej uznanej za zmarłą. Opowieść prowadzi przez Boliwię, Peru, Tokio, Ghanę, Kazachstan, Anglię i Nepal, umiejętnie zmieniając scenerię, zanim poprzednia zdąży się opatrzyć.

W odróżnieniu od dawnych wypraw Lara nie jest całkiem sama. Pozostaje w kontakcie z Zipem, specjalistą od technologii, oraz Alisterem, wspierającym ją wiedzą historyczną. Ich rozmowy nadają bohaterce osobowość, rozładowują napięcie i pomagają utrzymać rytm opowieści. Jest w tym jednak pewien koszt. Tajemnicza cisza grobowców, tak ważna w klasykach, bywa przerywana komentarzem, zanim gracz zdąży sam przyjrzeć się otoczeniu. Fabuła sprawnie motywuje podróż, choć nie każda jej mitologiczna zależność wypada równie przekonująco.

Akrobatyka, która wreszcie nie walczy z padem

Największa zmiana dotyczy poruszania się. W klasycznych odsłonach skok wymagał oceny odległości, ustawienia postaci i wyczucia jej bezwładności. Legend stawia na płynność. Lara szybko chwyta krawędzie, przeskakuje między występami, huśta się na drążkach, wspina po linach i łączy kolejne ruchy w niemal nieprzerwany ciąg. Sterowanie analogowe sprawia, że eksploracja przestaje przypominać negocjacje z geometrią poziomu.

Nowe podejście szczególnie dobrze działa w scenach wymagających zmiany wysokości. Wspinaczka po tokijskim wieżowcu, przechodzenie nad przepaściami czy omijanie mechanicznych pułapek nabierają kinowego tempa. Nie jest to jednak wyłącznie efekt sprawniejszego pada: gra wyraźnie pomaga trafić do właściwego punktu zaczepienia. Dawna satysfakcja z perfekcyjnie wyliczonego skoku zostaje częściowo zastąpiona przyjemnością płynnego ruchu. Dla jednych to wybawienie, dla innych zbyt dalekie uproszczenie.

Kamera przeważnie nadąża za bohaterką, ale w ciasnych przejściach i podczas skoków potrafi utrudnić ocenę głębi. Nie zawsze też wiadomo, czy upadek wynika z błędnej decyzji, czy z niekorzystnego kąta widzenia. Częste punkty kontrolne ograniczają frustrację, choć jednocześnie odbierają niektórym zagrożeniom ciężar.

Zagadki są pomysłowe, lecz rzadko wymagające

Magnetyczna linka to najważniejszy nowy element wyposażenia. Pozwala rozhuśtać Larę nad przepaścią, przyciągnąć wskazane przedmioty lub uruchomić mechanizm. Do tego dochodzą lornetka z trybem analizy otoczenia, podręczne źródło światła oraz znajome przesuwanie ciężkich bloków. Zagadki korzystają nie tylko z przełączników, ale też z prostych zależności fizycznych: masy, pędu, przeciwwagi czy kolejności działań.

Najlepsze komnaty mają czytelną konstrukcję. Najpierw pojawia się przeszkoda, następnie kilka elementów, których działanie trzeba powiązać, a w końcu rozwiązanie dające satysfakcję z uruchomienia całego mechanizmu. Szkoda, że projekty tak rzadko wykraczają poza bezpieczny zestaw pomysłów. Przedmioty interaktywne są przeważnie łatwe do wypatrzenia, wskazówki bywają zbyt wyraźne, a poziomy prowadzą w stronę kolejnego widowiska niemal bez możliwości zgubienia się.

To ważna różnica między Legend a pierwszym Tomb Raiderem. Tam przestrzeń sama była przeciwnikiem: trzeba ją było zrozumieć i zapamiętać. Tutaj jest przede wszystkim efektowną trasą. Rozwiązanie świetnie podtrzymuje tempo, ale osłabia poczucie samodzielnego odkrycia. Dodatkową zachętą pozostają poukrywane nagrody i osobna posiadłość Croftów, w której można ćwiczyć ruchy oraz tropić sekrety.

Strzelanie i motocykl: przygoda na chwilę traci kierunek

Legend próbuje urozmaicać wspinaczkę strzelaninami. Lara dysponuje charakterystyczną parą pistoletów, może podnosić dodatkową broń, rzucać granaty i wykonywać efektowne uniki. System namierzania upraszcza jednak starcia do wskazania przeciwnika i podtrzymywania ognia. Wrogowie rzadko zmuszają do zmiany taktyki, a akrobacje w zwolnionym tempie wyglądają lepiej, niż sprawdzają się jako podstawa walki.

Jeszcze słabiej wypadają przejazdy motocyklem. Są pomyślane jako oddech od ruin i świątyń, lecz zamiast poszerzać repertuar gry, wydłużają sekwencje z powtarzalnym ostrzałem i przewidywalnymi przeszkodami. Podobnie filmowe momenty wymagające szybkiego naciśnięcia wskazanego przycisku bardziej sprawdzają refleks niż umiejętność wykorzystania mechanik. Widać w nich modę połowy lat dwutysięcznych na spektakl pod kontrolą reżysera. Dzisiaj część tych pomysłów ma już wyraźną patynę.

Pierwszy Xbox potrafił jeszcze pokazać pazur

Pod względem wizualnym Legend należy do udanych późnych produkcji na oryginalnego Xboxa. Bogata roślinność, chłodne wnętrza ruin i kontrast między naturalnym krajobrazem a nowoczesnymi obiektami składają się na podróż o zaskakująco różnorodnej atmosferze. Animacja Lary stanowi szczególny atut: przejścia między skokiem, chwytem i wspinaczką są na tyle przekonujące, że po latach lepiej bronią się niż wiele tekstur otoczenia.

Nie warto jednak mylić tej wersji z edycją na Xbox 360. Tam zastosowano bardziej szczegółowe materiały i efektowniejsze oświetlenie. Na pierwszym Xboxie prostsza geometria i mniej wyrafinowane efekty szybciej zdradzają wiek produkcji. Mimo tych ograniczeń czytelna kompozycja scen i dobre wyczucie skali pozostają mocnymi stronami gry.

Oprawa dźwiękowa nie ustępuje obrazowi. Muzyka łączy przygodowy rozmach z brzmieniami nawiązującymi do odwiedzanych miejsc, a odgłosy otoczenia wzmacniają różnice między świątynią, miastem i górskimi ruinami. Dialogi są żywe, obsada nadaje Larze i jej współpracownikom charakter, choć nieustanny kontakt radiowy czasem odbiera lokacjom potrzebny oddech.

Dwadzieścia lat później: udany ratunek, nie ideał

Główny wątek można ukończyć w około sześć–siedem godzin, zależnie od tempa i doświadczenia. Dodatkowe artefakty, próby czasowe, odblokowywane stroje i eksploracja rezydencji przedłużają zabawę, ale nie zmieniają faktu, że jest to przygoda krótka. Kończy się, zanim niektóre rozwiązania zdążą rozwinąć skrzydła. Także finał pozostawia wyraźne pole do kontynuacji, co pasuje do miejsca Legend w późniejszej historii serii.

Z dzisiejszej perspektywy najsilniej broni się właśnie projekt ruchu. Przesiadka z wymagającego, kanciastego sterowania na swobodną akrobatykę była odważna i potrzebna. Gorzej starzeją się schematyczne strzelaniny, łatwe zagadki oraz odcinki, w których widowiskowość bierze górę nad sprawczością gracza. Legend mniej ufa cierpliwości odbiorcy niż pierwsze części, ale też znacznie skuteczniej szanuje jego czas.

Tomb Raider: Legend nie odzyskał całej tajemnicy dawnych grobowców. Zrobił coś równie ważnego: przypomniał, dlaczego Lara Croft była kimś więcej niż ikoną okładek. Na pierwszym Xboxie pozostaje zwinną, barwną i chwilami zbyt prostą przygodą, która nie zawsze stawia dobre pytania, ale znakomicie rozumie, jak utrzymać gracza w ruchu. To nie najtrudniejszy Tomb Raider. To ten, który pozwolił serii ruszyć dalej.

Jak wygląda gra w ruchu

WERDYKT BOOMERA

Czy warto zagrać dzisiaj?

Co nadal działa?

Sterowanie, grafika

Co się zestarzało?

System walki

Dla kogo?

Dla fanów serii

O grze

Pierwsza premiera
2006
Producent
Crystal Dynamics
Wydawca
Eidos Interactive
Gatunek
Action-adventure
Platforma recenzowana
Xbox Classic
Pozostałe platformy
Windows, PlayStation 2, PlayStation 3, PSP, Xbox 360, GameCube, Game Boy Advance, Nintendo DS
Testowana wersja
PAL